10 năm mạng xã hội thuần Việt – Cơ hội nào cho Gapo, Lotus, Hahalolo,…

2019 có lẽ là năm mà “mạng xã hội thuần Việt” trở nên hot hơn bao giờ hết với sự xuất hiện hàng loạt của những cái tên như Gapo, Lotus, Hahalolo,… đều nhận được những mức đầu tư khủng với tham vọng lật đổ sự thống trị của Facebook tại Việt Nam. Làm mạng xã hội Made in Vietnam dường như đang là “hot trend” năm 2019.

Tuy nhiên nếu nhớ lại cách đây trên dưới 10 năm, thị trường dịch vụ truyền thông số tại Việt Nam từng ghi nhận sự nở rộ của nhiều mạng xã hội Made in Vietnam như Yobanbe, Tamtay, Yume, Zing Me, Go.vn… Như vậy, trước khi Facebook xuất hiện và phát triển mạnh mẽ thì mạng xã hội thuần Việt cũng đã có từ rất lâu và tham vọng đánh bại hay thay thế Facebook không phải bây giờ mới xuất hiện. 

Mạng xã hội của Việt Nam cũng đã từng có thời chiếm lĩnh thị trường. Zing Me của VNG đã từng thắng Yahoo!360 Plus khi “gã khổng lồ” này thay đổi nền tảng và xóa bỏ Yahoo!360 khiến dân mạng phải “rời nhà” và nhiều người đã chọn Zing Me thay vì Yahoo!360 Plus. Tuy nhiên, khi Facebook bắt đầu thâm nhập Việt Nam, các mạng xã hội Việt dần rơi rụng và Zing Me chính là mạng xã hội thuần Việt cuối cùng tồn tại từ năm 2010 trở lại đây với lượng người dùng trên 5 triệu users, nhưng rồi cũng không thể cạnh tranh được với Facebook. Khi ấy nhiều ý kiến cho rằng, mạng xã hội Việt không còn cửa để tồn tại và phát triển ngay trên “sân nhà”.

Hãy cùng xem 10 năm trước các mạng xã hội Made in Vietnam đã thất thế trước Facebook như thế nào và thời điểm hiện tại, Việt Nam có gì và cơ hội cho các mạng xã hội thuần Việt ra sao?

ZING ME – KẺ THÁCH THỨC MỘT THỜI – VÌ ĐÂU NÊN NỖI?

Trong quá khứ, mạng xã hội Việt Nam nổi bật nhất không thể không kể đến Zing Me. Với sự đầu tư bài bản của “gã khổng lồ” VNG, Zing Me từng đặt tham vọng “đánh bật” Facebook, chiếm lĩnh thị trường. Trên thực thế, thời điểm tháng 9 năm 2009, trên trang chủ Zing.vn đã đăng tải thông tin cho biết Zing Me có trong tay 945.000 người sử dụng, cao hơn con số 918.000 người dùng Việt Nam của Facebook. Thời điểm đó, người dùng quen với cách viết blog trên Yahoo 360, sau khi dịch vụ này bị khai tử, Zing đã đặt tham vọng trở thành điểm đến lý tưởng của cộng đồng blogger 360 bằng việc đẩy mạnh phần nội dung và tự tin với hướng đi của mình.

Zing Me đã từng không hề thua kém Facebook về vấn đề vận hành, các chức năng trao đổi thông tin, trò chuyện,… Nhiều người còn nói vui rằng Zing Me là bản copy-cat hoàn chỉnh của Facebook. Thậm chí khiến người dùng đôi khi lầm tưởng Zing Me là bản Việt Hóa được Facebook làm riêng cho thị trường Việt Nam. Zing Me thừa thắng xông lên với kỳ vọng sẽ trở thành một Weibo của Việt Nam.

Tuy nhiên theo số liệu năm 2012 của ComScore, chỉ sau một năm, lượng người dùng Facebook đã lên tới 10 triệu người, gấp đôi so với năm 2011. Đây là mức tăng trưởng nằm ngoài dự đoán của tất cả các mạng xã hội Việt Nam. 

(ComScore – Digital and Mobile in Vietnam 2012: http://bit.ly/vietnam_digital_2012)

Thống kê nghiên cứu từ WeAreSocial về thị trường Internet Việt Nam cũng cho rằng, tính đến tháng 10/2012 đạt 8,5 triệu thành viên, Facebook đã vượt qua Zing Me (8,2 triệu thành viên) để trở thành mạng xã hội có nhiều người dùng nhất Việt Nam. Và theo nghiên cứu này, trên toàn thế giới Việt Nam là quốc gia tăng trưởng nhanh nhất của Facebook. Tính đến nay, sau 7 năm, Facebook vẫn là “ông hoàng” tại Việt Nam với 61 triệu người dùng. Việt Nam xếp thứ 7 về lượng người dùng trên toàn thế giới (theo thống kê của Hootsuite và We Are Social.

(We Are Social – Vietnam Digital 2012: http://bit.ly/wearesocial_vietnamdigital2012

We Are Social & Hootsuite – Vietnam Digital 2019: http://bit.ly/vietnam_digital_2019 )

Zing me còn lại gì? Những tài khoản “vườn không nhà trống”, một vài nick hoạt động lẻ tẻ, chủ yếu phục vụ nhu cầu chơi game của VNG, công cụ bình luận bị loại bỏ. Nhắc tới Zing Me, người ta sẽ nhớ về một ký ức đẹp, cứ chiều chiều bật máy tính, đi tưới cây cho tường nhà bạn bè. Vậy nguyên nhân do đâu từ một “con át chủ bài” của Việt Nam trở nên “hụt hơi” và đi vào dĩ vãng?

#1. Copy Facebook nhưng không chịu sáng tạo thêm

Khi ra mắt, Zing Me không gây được ấn tượng mạnh vì nó gần như là bản “copy-cat” hoàn chỉnh của Facebook, từ giao diện cho tới tính năng. Khi nói về game Võ Lâm Truyền Kỳ nổi tiếng của VNG (công ty chủ quản Zing Me), CEO Lê Hồng Minh chia sẻ bài học đầu tiên khi bắt tay làm bất cứ việc gì, là chấp nhận học hỏi những người giỏi hơn mình, xem họ thành công ra sao liệu mình có thể áp dụng được điều gì không. Đừng ngần ngại sao chép, nhưng sao chép thì phải hiểu mới thành công. Và đúng vậy, Zing Me là mạng xã hội sao chép không hơn không kém.

Image result for zing me

Đi lên với lợi thế “sân nhà” và cộp mác sản phẩm Việt, Zing Me đã đạt tới nhiều mốc quan trọng với lượng người dùng lớn, thậm chí từng thắng Facebook về lượng người dùng ở Việt Nam. Thế nhưng, Zing Me chỉ sao chép những thứ có sẵn hoặc có sáng tạo nhưng sáng tạo những tính năng không ai cần, trong khi Facebook liên tục thay đổi, nghiên cứu người dùng nhằm đem lại trải nghiệm sản phẩm tốt nhất. Như một lẽ tất yếu, người dùng sẽ tự động lựa chọn cho mình nền tảng hấp dẫn hơn, và Facebook đã ghi điểm hoàn toàn.

Hãy coi chừng, Gapo! Đây có thể là bài học cho mạng xã hội thuần Việt mới ra mắt này. MXH này từng gây nên sự thất vọng khi giao diện và tính năng không khác gì so với Facebook, chỉ khác mỗi màu, và điều khoản sử dụng thì sao chép y hệt Google. Nếu trong tương lai, không có gì khác biệt, Gapo hoàn toàn có thể đi theo vết xe đổ của Zing Me.

Related image

#2. Mạng xã hội là của cộng đồng, không chỉ riêng game thủ!

Với nền tảng là công ty game, VNG nắm trong tay cộng đồng game thủ lớn nhất nhì Việt Nam. Không bỏ qua lợi thế trên, Zing Me ra mắt với việc lôi kéo phần lớn thành viên là game thủ tham gia, rất nhiều tựa game của công ty được tích hợp với mạng xã hội để “lôi kéo” người dùng. Mỗi tài khoản đăng ký trên Zing Me được coi như một phần bổ trợ cho các game được phát hành. Muốn chơi web game của VNG – hãy đăng ký Zing Me! Theo thời gian, người ta tìm tới nó phần lớn để chơi game và như vậy “core-user” của mạng xã hội này chủ yếu là gamer. 

Image result for zing me

Nhưng một mạng xã hội muốn phát triển bao quát phải “trung tính”, không thể nghiêng quá nhiều về game thủ, dễ gây nhàm chán khiến người dùng không chơi game cảm thấy bị cô lập và lạc lõng. Dù có trong tay cộng đồng game thủ hùng hậu làm bàn đạp nhưng Zing Me đã thất bại trong việc tận dụng thế mạnh này để phát triển mạng xã hội của mình.

#3. Mạng xã hội và yếu tố bản địa

Ở thời điểm ra mắt, không chỉ Zing Me mà rất nhiều mạng xã hội Việt đã đề cao cái “tôi” dân tộc, đánh vào thế mạnh bản địa hóa để lấy nó làm lợi thế so với Facebook. Đây tưởng chừng là lợi thế trời cho nhưng nó lại không mang tới tác dụng như mong muốn.

Lấy ví dụ nếu bạn làm việc tại nước ngoài hoặc đi du học, mọi quan hệ sẽ được giữ thông qua các mạng xã hội mang tính toàn cầu như Facebook. Bạn sẽ không bao giờ nghĩ tới việc dùng mạng xã hội dành riêng cho một địa phương nào đó vì nó quá lằng nhắng và tốn thời gian

Nhu cầu kết nối của con người là không giới hạn, đặc biệt ở Việt Nam – Quốc gia mà mọi thứ văn hóa trên thế giới đều được đón nhận và du nhập nhanh tới chóng mặt. Bạn không thể yêu cầu người dùng chỉ được trao đổi, sinh hoạt và kết bạn trong khuôn khổ mà bạn đặt ra, họ muốn những thứ rộng hơn như vậy.

NHỮNG CÁI TÊN ĐÃ NGÃ NGỰA TRONG QUÁ KHỨ

Go.vn

Đây là một dự án được VTC đầu tư rất lớn, từ kỹ thuật lẫn truyền thông. Go.vn được xây dựng trong thời gian kỷ lục – 2 tháng với 350 người trực tiếp tham gia thực hiện (chưa kể đội ngũ hỗ trợ). Mạng xã hội này từng dự kiến sẽ được đầu tư 1.000 tỷ đồng trong vòng 5 năm với mục tiêu trở thành mạng thông tin số một Việt Nam, chiếm 40-50% lưu lượng truy cập xã hội mạng vào năm 2015.

Khi ra mắt, ông Nguyễn Lâm Thanh, lúc bấy giờ là Trợ lý Tổng giám đốc VTC cho hay, Go.vn được kỳ vọng là mạng hàng đầu của Việt Nam về giáo dục, giải trí, giao tiếp trực tuyến. Đồng thời tuyên bố nếu sau 6 tháng, Go.vn không vượt qua Facebook tại Việt Nam ở số lượng người thì dự án này xem như thất bại.

Và đúng như lời ông nói, sau 6 tháng, mạng xã hội này đã không còn được ai nhắc đến. Go.vn đã không có những sáng tạo mới để thu hút người dùng trong nước tham gia. MXH này sống leo lắt rồi chuyển thành một trang tin tức tổng hợp và đến hiện tại là biến mất hoàn toàn. Một thất bại có phần rất cay đắng cho VTC.

Tamtay.vn của Công ty cổ phần TamTay và Yume.vn của VON 

Khi Yahoo!360 đóng cửa, Tamtay.vn của Công ty cổ phần TamTay và Yume.vn của VON là hai dịch vụ mạng xã hội ra đời với tham vọng thay thế cho người khổng lồ này. Thế nhưng, mặc dù đẩy mạnh rất nhiều về truyền thông, tung ra nhiều dịch vụ để thu hút người dùng, các mạng xã hội này vẫn không thể phát triển mạnh lên được và nguyên nhân chính vẫn là do người dùng lúc này đã thay đổi thói quen viết Blog, thay vào đó họ thích các mạng chia sẻ như Facebook là chính. Hiện tại, cả Tamtay.vn và VON đều đã bị “bay màu”.

NHỮNG CÁI TÊN MỚI – CÒN CƠ HỘI NÀO? 

Hahalolo

Image result for hahalolo

Cốt lõi của MXH này là du lịch. Không chỉ dừng lại ở vai trò là một mạng xã hội với chức năng kết nối và chia sẻ như các mạng xã hội truyền thống Facebook, Zalo,… Hahalolo có điểm đặc biệt nằm ở việc áp dụng mô hình OTA. Với việc áp dụng mô hình OTA, Hahalolo trở thành chiếc cầu nối trung gian giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ du lịch và những người đam mê du lịch đang có nhu cầu sử dụng dịch vụ liên quan.

Hahalolo ra mắt vào tháng 6/2019 và ngay lập tức nhận gạch đá từ cư dân mạng vì tham vọng đạt 2 tỷ người dùng vào năm 2024 và “đè chết” Facebook. Nhiều ý kiến cho rằng đây là chiêu trò PR, gây sự chú ý của TGĐ Hahalolo Nguyễn Văn Hạ. 

Gapo

Image result for gapo

Ra mắt vào tháng 7/2019, Gapo có tiềm lực tài chính khá khủng với khoản đầu tư dự kiến từ G-Capital lên đến 500 tỉ đồng, tương đương khoảng 21,5 triệu USD. Rút kinh nghiệm sau vụ Hahalolo bị “ném đá”, đồng sáng lập kiêm CEO của Gapo – ông Hà Trung Kiên – cho rằng “chúng tôi không cạnh tranh với Facebook”. Và mục tiêu số người dùng của Gapo cũng khiêm tốn hơn – đến cuối năm 2021 đạt 50 triệu người dùng. Gapo cũng không tuyên bố lên sàn chứng khoán tại Mỹ trong tương lai mà chỉ đưa ra cam kết ban đầu sẽ chia sẻ doanh thu cho người dùng. Sau gần 1 tháng ra mắt, MXH này đã đạt 1 triệu người dùng.

Lotus

Image result for mạng xã hội lotus

Tháng 8/2019. VCcorp công bố phát triển MXH mang tên Lotus. NXH này dự kiến sẽ ra bản thử nghiệm (beta) vào ngày 16/9 tới trên hai nền tảng website lotus.vn và ứng dụng di động.

Lotus được nhấn mạnh là sản phẩm do người Việt phát triển và làm chủ, lấy nội dung và trải nghiệm của người dùng làm trọng tâm. Người dùng tham gia mạng xã hội Lotus sẽ được tiếp cận với những trải nghiệm mới lạ, được nhận token khi sử dụng, tiêu token theo những cách hữu ích và lan tỏa những giá trị tốt đẹp; cũng như tham gia các thử thách, nhiệm vụ, nhận quà.

Đến thời điểm hiện tại, dự án đã huy động được hơn 700 tỷ đồng từ VCCorp và một số nhà đầu tư trong nước. Công ty dự kiến tiếp tục kêu gọi thêm 500 tỷ đồng trong giai đoạn đầu để sẵn sàng lực lượng cho việc phát triển lâu dài.

CƠ HỘI NÀO CHO MXH VIỆT?

Làm giống Facebook rồi hy vọng đánh bại “gã khổng lồ” này là không thể. Tuy nhiên theo nhà báo chuyên về công nghệ Phạm Hồng Phước, hướng đi của mạng xã hội Việt nên lách vào thị trường ngách, có nghĩa là không đối đầu với Facebook mà cung cấp các dịch vụ, tính năng mà mạng xã hội này khó có thể chạm tay tới. Điều đó cũng có nghĩa, trước hết hãy làm thật tốt để phục vụ thật tốt người dùng bản địa, tạo tính địa phương hóa khác biệt mà Facebook không có và khoan hãy nghĩ đến “toàn cầu hóa”, “go global” cho mạng xã hội Việt.

Khái niệm “thị trường ngách” còn mang tính chung chung nhưng trên thực tế đã có những trường hợp “lách qua người khổng lồ” thành công. Lấy ví dụ về mạng xã hội về video nói chung thì hiện nay YouTube vô địch tuyệt đối trên toàn cầu với khoảng 2 tỷ người dùng. Tuy nhiên, ứng dụng mạng xã hội video TikTok dù sinh sau đẻ muộn nhưng vẫn tạo được thị trường riêng và đã phát triển thần tốc khi thu hút hơn 500 triệu người dùng hàng tháng trên toàn cầu trong đó có không ít người dùng tại Bắc Mỹ và Châu Âu.

TikTok không đi vào tập khách hàng quá rộng như của YouTube mà chỉ tập trung vào giới trẻ, tuổi teen. TikTok không đi vào hướng làm sáng tạo nội dung video công phu mà chỉ tập trung vào các video ngắn từ 15 giây trở xuống, nhún nhảy, hiệu ứng đa dạng và vui nhộn, chia sẻ nhanh với cộng đồng,… TikTok đã thắng trong cái ngách mà Youtube khó lòng chạm tới. 

Đến thời điểm hiện tại, vẫn rất khó lòng để khẳng định tương lai của các MXH thuần Việt sẽ ra sao. Tuy nhiên tham vọng của các MXH này không hẳn là không có cơ sở. Vẫn có những ngách riêng cho dù đó là những “khe cửa hẹp” cho các mạng xã hội thuần Việt. Đó là thị trường ngách Hahalolo, Gapo, Lotus,… cần phải chiếm lĩnh để tạo ra sự khác biệt với Facebook để tồn tại.

Nguồn: Sage Academy

 

Có thể bạn quan tâm:

Đi đầu xu hướng Viral Marketing với 1 dòng chữ nhưng thành công thu hút 12 triệu người dùng

Game di động – Kẻ giành miếng bánh quảng cáo mới ở Việt Nam

9 chiến thuật “hâm nóng” lửa sáng tạo cho đội ngũ tiếp thị


Khóa huấn luyện Practical Marketing Manager – Tiếp thị thực chiến được thiết kế để giúp các Chủ doanh nghiệp, Nhà Quản lý và Marketing Leaders tạo ra sự phát triển đột phá cho doanh nghiệp thông qua các hoạt động Marketing thực chiến.

Với mục tiêu trang bị cho học viên tư duy triển khai marketing thực chiến, gắn kết hoạt động tiếp thị với các hoạt động tạo ra doanh thu và xây dựng thương hiệu mạnh gắn kết với sự tăng trưởng. Bởi tiếp thị là “bài toán đầu tư” không phải “trung tâm tiêu tiền” vì vậy học viên sẽ được học cách sử dụng tiền và nhìn vào kết quả kinh doanh thực tế đạt được đằng sau các chiến dịch tiếp thị và đo lường và đánh giá hiệu quả các hoạt động tiếp thị.CTA-PMM

Written by