Những điều cần biết về mô hình Canvas trong kinh doanh

Bài viết giới thiệu về mô hình Canvas, công cụ đắc lực giúp cung cấp một bức tranh bao quát những giá trị mà doanh nghiệp cần hướng đến trong 1 trang giấy. Đây cũng là công cụ mạnh mẽ giúp cho cả doanh nghiệp startup lẫn doanh nghiệp lâu năm hình thành những chiến lược thông minh, cụ thể và thành công.

Mô hình Canvas là gì?

Business model canvas (BMC) là một cách thể hiện thông tin về các nhân tố đầu vào tạo nên chuỗi giá trị của một doanh nghiệp dưới dạng hình ảnh trực quan, được sử dụng trong quá trình xây dựng, hoạch định một doanh nghiệp mới. Ngoài ra, thì nó cũng được sử dụng để phân tích tình hình kinh doanh hiện tại của công ty.

Mô hình Canvas (Business Model) rất phổ biến bởi nó cung cấp 9 yếu tố và 3 tầng quản trị doanh nghiệp một cách chi tiết và bao quát nhất. Bằng việc đơn giản hóa các bản kế hoạch kinh doanh dày cộp theo một cách trực quan và dễ nắm bắt, mô hình trên đã được hưởng ứng rộng rãi trong giới kinh doanh vì lợi ích và hiệu quả mà nó đem lại. 

Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã áp dụng mô hình kinh doanh Canvas để phân tích tình hình doanh nghiệp và tìm ra phương thức tạo lợi nhuận tối ưu.

 

Ưu điểm của mô hình kinh doanh Canvas

Những điểm dưới đây khiến doanh nghiệp không thể bỏ qua việc sử dụng mô hình Canvas

Ngắn gọn và súc tích

Mô hình kinh doanh là một kế hoạch chi tiết xác định doanh nghiệp của bạn ban đầu. Đây là một công cụ hữu ích để giao tiếp dễ dàng với các nhà đầu tư, đối tác cũng như các nhân viên. Bởi sự ngắn gọn, Tất cả nội dung liên quan đến mô hình kinh doanh đều được lược bỏ những chi tiết thừa, chỉ thể hiện trên 1 trang giấy những thông tin quan trọng, truyền tải đầy đủ được tầm nhìn chiến lược của doanh nghiệp.

Tư duy trực quan

Mô hình kinh doanh Canvas mang đến một cái nhìn trực quan giúp bạn dễ dàng cân nhắc và đưa ra quyết định. Nó đưa ra một bản phân tích gọn gàng về những yếu tố chính ảnh hưởng đến doanh nghiệp và làm rõ phương hướng của doanh nghiệp thông qua mô hình.

Nhanh chóng, tiện lợi, chia sẻ dễ dàng

Nếu bạn in mô hình Canvas ra một tấm áp phích, nhân viên có thể dùng các mảnh giấy nhớ để dán lên đó những từ khoá chính và theo dõi tác động của chúng tới mô hình kinh doanh trong tương lai. Ngoài ra đây là một công cụ di động thuận tiện, cho phép truy cập và chia sẻ dễ dàng. Bạn có thể dễ dàng vẽ lại một mô hình Canvas hoàn chỉnh, hoặc đơn giản là truyền tay nhau giữa mọi người để ai cũng có thể nắm được ý chính cũng như bổ sung thêm thông tin nếu cần thiết.

Nắm rõ mối quan hệ giữa 9 trụ cột

Mô hình kinh doanh Canvas cho phép bạn hiểu được mối liên hệ giữa 9 trụ cột và các phương pháp hữu ích có thể thay đổi  mối quan hệ giữa chúng nhằm tăng hiệu suất công việc. Với công cụ này, bạn có thể dễ dàng khám phá cơ hội hoặc phương án cải tiến mới.

Giảm thiểu rủi ro thất bại

Mô hình kinh doanh Canvas giúp bạn thực hiện các bước để đưa ý tưởng của bạn ra thị trường. Kết nối những giá trị của bạn + phân khúc khách hàng + luồng doanh thu. Từ đó tạo ra chiến lược tiếp thị, tuyên ngôn định vị cũng như chiến lược bán hàng của bạn. Tăng lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp với đối thủ.

9 yếu tố tạo nên một mô hình kinh doanh Canvas hoàn hảo

Bạn không thể kinh doanh hiệu quả nếu không biết khách hàng của mình là ai? Sản phẩm dịch vụ bạn cung cấp hướng đến phân khúc khách hàng nào? Một số thông tin về khách hàng mà doanh nghiệp cần phải khai thác để phục vụ cho việc tiếp cận khách hàng tiềm năng. Ví dụ như tuổi, giới tính, địa lý, thu nhập, sở thích, thói quen,…Cần phải làm rõ phân khúc khách hàng để bạn biết được ai sẽ là người sẵn sàng chi trả cho sản phẩm, dịch vụ của bạn.

Ví dụ: Mô hình Canvas của Facebook

Giá trị mục tiêu (Value Propositions)

Doanh nghiệp bạn sẽ cung cấp giá trị nào tới khách hàng? Bạn đang giải quyết được nỗi đau nào của khách hàng? Tiếp cận với khách hàng thôi chưa đủ, bạn phải khiến cho khách hàng có lý do để quyết định chọn bạn thay vì đối thủ. Để hiểu sâu sản phẩm của mình, bạn phải mô tả chi tiết các mục tiêu giá trị của sản phẩm/ dịch vụ đã và đang tạo ra cho nhóm khách hàng tiềm năng.

Các kênh truyền thông (Channels)

Kênh nào sẽ được tập chung để tiếp cận phân khúc khách hàng mục tiêu? Các kênh truyền thông sẽ được kết hợp với nhau như thế nào? Đâu sẽ là kênh hiệu quả nhất?

Kênh truyền thông là một hình thức phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay. Giúp nhãn hàng tiếp cận dễ dàng đến người tiêu dùng mục tiêu. Quan trọng công ty nên kênh tốt nhất để tiếp cận tập khách hàng của bạn. Thực tế có rất nhiều kênh khác nhau như: kênh phân phối trực tiếp (đội ngũ bán hàng, website bán hàng,…), kênh phân phối gián tiếp (đại lý bán hàng, cửa hàng đối tác,…)

Quan hệ khách hàng (Customer Relationships)

Quan hệ khách hàng là mối quan hệ một công ty cần thiết lập với các phân khúc khách hàng cụ thể. Nó được thể hiện qua một số hành vi của người tiêu dùng. Ví dụ như, mua lại sản phẩm, giữ chân khách hàng và thúc đẩy doanh số. Nói cách khác, bạn cần có, giữ chân và phát triển mối quan hệ với khách hàng.

Một số câu hỏi được đặt ra như. Kỳ vọng của khách hàng với thương hiệu bạn là gì? Làm thế nàp để đáp ứng được những kỳ vọng đó?…

Dòng doanh thu (Revenue Streams)

Nếu muốn cho những nhà đầu tư thấy rõ công ty của mình là tiềm năng, nhất là thời điểm bạn bắt đầu khởi nghiệp. Bạn cần rạch ròi về vấn đề tiền bạc, nhất là dòng doanh thu thu được từ khách hàng của mình. Đây được coi là yếu tố quan trọng để các nhà đầu tư tham khảo và đánh giá trước khi mua cổ phần hay cấp vốn cho bạn.

Có nhiều cách tạo ra dòng doanh thu cho công ty. Ví dụ như bán tài sản, quảng cáo, tiền cho thuê dịch vụ,…

Hoạt động chính (Key Activities)

Hoạt động chính là một điểm quan trọng nhất trong việc xác định giá trị của công ty. Bao gồm các hoạt động như xây dựng sản phẩm, nghiên cứu và phát triển, chiến lược hành động,…

Câu hỏi quan trọng cần phải trả lời là Hoạt động nào tồn tại để tạo ra những giá trị mục tiêu khác biệt?

Nguồn lực chính (Key Resources)

Nguồn lực chính bao gồm các tài sản quan trọng và cần thiết để mô hình kinh doanh được hoạt động hiệu quả. Ví dụ như văn phòng, nguồn lực con người, tài chính, tài sản hữu hình,…Thống kê rõ nguồn lực, bạn sẽ biết phân bố chúng để tạo ra hàng hóa. Thiết lập kênh phân phối và truyền thông,… các hoạt động quan trọng của doanh nghiệp.

Đối tác chính (Key Partnership)

Đối tác chính là những công ty hoặc nhà cung cấp bên ngoài để bạn cần thiết thực hiện hoạt động kinh doanh. Với mục đích chính là mang lại lợi ích cho khách hàng của bạn. Sự hợp tác giúp tối ưu hoá và giảm thiểu rủi ro cho một mô hình kinh doanh. Đó là một trong bốn loại sau: đối tác chiến lược giữa các công ty không phải là đối thủ của nhau, đối tác giữa các công ty là đối thủ của nhau để cùng nâng thị trường lên, hay cùng đầu tư để tạo ra công việc kinh doanh mới, quan hệ mua bán để đảm bảo đầu vào cho công ty.

Một số câu hỏi đặt ra như ai sẽ là đối tác chính cho doanh nghiệp bạn? Nhà cung cấp chính của bạn là ai? Nguồn tài nguyên nào bạn cần có từ các đối tác? Đối tác sẽ thực hiện những hoạt động chính nào?

Cơ cấu chi phí (Cost Structure)

Mô tả tất cả các chi phí cần thiết để duy trì và điều hành một công việc kinh doanh. Một số mô hình kinh doanh chú trọng rất nhiều vào giá cả như mô hình kinh doanh vé máy bay giá rẻ của Jetstar, một số khác lại chú trọng tạo dựng giá trị cho người mua.

Kết luận

Mô hình kinh doanh Canvas không phải là lý thuyết quản trị xa vời và “sách vở”. Bạn hoàn toàn có thể áp dụng nó bằng hiểu biết của bản thân về 9 trụ cột trong mô hình và cách thức tiếp cận với từng trụ cột. Doanh nghiệp của bạn sẽ có được nền tảng định hướng kinh doanh vững chắc giống như hàng trăm doanh nghiệp đã thành công trước đó.

 

 

Có thể bạn quan tâm:

BSC và KPIs – Bộ đôi hoàn hảo trong quản trị hiệu suất doanh nghiệp

BSC-KPI: 3 bài học về tiến trình từ nhận thức tới phương pháp và thực thi

9 bước chi tiết xây dựng BSC-KPIs theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ (bắt buộc phải biết)


Dựa trên nghiên cứu, quan sát rất nhiều các doanh nghiệp vừa & nhỏ tại Việt Nam, học viện Quản trị Kinh doanh SAGE phối hợp với các chuyên gia về Quản trị và Lãnh đạo thiết kế chương trình Practical MBA – Quản trị thực tiễn cho các doanh nghiệp SMEs nhằm nâng cao năng lực cho những người đứng đầu các phòng ban trong doanh nghiệp.

BIẾN CHIẾN LƯỢC THÀNH MỤC TIÊU VÀ KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG THEO PHƯƠNG PHÁP BSC – KPI HOA KỲ là một trong các khóa học thuộc Practical MBA được giảng dạy bởi ông Đỗ Mạnh Hà – chuyên gia thực thi chiến lược.

Written by